• info@drmaghsoudi.com

  • شماره تماس :22781889 - 09360578936

  • ساعت کاری : 9:30 صبح تا 7:30 بعدازظهر

ارتودنسی چیست؟

ارتودنسی چیست؟

اُرتودُنسی (به انگلیسی: Orthodontics) یکی از رشته‌های تخصصی دندان‌پزشکی است. این کلمه مرکب است از دو واژهٔ لاتین «ارتو» به معنای «راست» و «درست»، و «ادوس» یا مشتق آن «دنس» به معنای «دندان». ارتودنسی یکی از مهمترین رشته‌های تخصصی دندانپزشکی است. همچنین اولین تخصص معرفی‌شده در دندانپزشکی می‌باشد. کار ارتودنسی بیشتر تصحیح مال اکلوژن ( جفت‌شدن نامناسب دندان‌ها) است. این امر می‌تواند ناشی از موقعیت نادرست دندان‌ها یا دو فک نسبت به هم باشد، یا ممکن است ترکیبی از این دوحالت باشد. درمان‌های ارتودنسی ممکن است تنها بر تصحیح موقعیت دندان‌ها و یا تغییر الگو و جهت رشد دو فک (درمان‌های ارتوپدیک) متمرکز باشد. هر چقدر سن متقاضی ارتودنسی دندان کمتر باشد زمان کمتری خواهد برد اما به طور کلی ارتودنسی دندان نسبت به سایر درمان های دندانپزشکی زمان طولانی تر را به خود اختصاص می دهد .طول درمان ارتودنسی را می توان به طور متوسط 2 الی 3 سال تخمین زد. از علل ایجاد کننده مشکلات ارتودنتیک یا ارتوپدیک می توان به علل ژنتیکی و یا علل محیطی مانند مکیدن انگشت به مدت طولانی و ... اشاره کرد.

 

56 copy

 

متخصص ارتودنسی کیست؟

طول دوره دندانپزشکی عمومی 6 سال است . پس از اتمام این دوره ، فرد فارغ التحصیل بعنوان دندانپزشک عمومی مشغول بکار می شود. در صورت تمایل ،دندانپزشکان می توانند پس از این دوره ، اقدام به شرکت در آزمون تخصص کنند و در یکی از رشته های تخصصی دندانپزشکی ادامه تحصیل دهند  . یکی از این رشته های تخصصی ، ارتودنسی می باشد که طول دوره تحصیل آن بطور متوسط 4-3 سال می باشد. پس از گذشت این دوره تحصیلی تخصصی ، متخصص ارتودنسی با شرکت در آزمون جامع تخصص ( آزمون تخصصی بورد ) و قبولی در آن می تواند وارد بازار کار تخصصی شود.

 

57

 

عوارض عدم انجام درمان ارتودنسی چیست؟

  • اشکال در جویدن و هضم غذا
  • سایش غیر طبیعی دندانها
  • ناراحتی مفصل گیجگاهی – فكی
  • سردردهای مزمن یا دردهای صورتی
  • پوسیدگی و مشکلات لثه
  • گاز گرفتن مکرر زبان یا گونه
  • انحراف در فک و عدم تقارن صورت
  • مشکلات تنفسی

بهترین سن ارتودنسی

مشکلات ارتودنسی را می توان به دو گروه دندانی و فکی طبقه بندی کرد. بهترین زمان مداخله برای هر گروه از این مشکلات بر اساس ماهیت و شدت ،متفاوت می باشد. براساس پروتکل انجمن ارتودنتیست های آمریکا ، 7 سالگی زمان مناسب جهت معاینه ارتودنسی جهت اقدام مقتضی در سن مناسب می باشد.چرا که دندان های دائمی معمولا در سن 6 تا 7 سالگی شروع به رویش می کنند و مشکلات ارتودنسی مربوط به فک و نامرتب بودن دندانها در این زمان مشخص میشوند.به این ترتیب وضعیت مشکلات بیمار در آینده به والدین گوشزد می شود و اگر قرار است در سن مشخصی ، درمانی برای بیمار انجام شود والدین در جریان قرار می گیرند.

توجه به این نکته حائز اهمیت است که درمان های پیشگیرانه سبب کاهش هزینه ها و طول درمان می شود و بدین ترتیب بسیاری از ناهنجاری های دندانی فکی در سنین فبل از بلوغ قابل درمان و کنترل هستند.

بهترین سن ارتودنسی ثابت نیز 14 تا 12 سالگی (همزمان با تکمیل رویش دندانهای دائمی ) می باشد. با این وجود تاخیر در درمان به منزله عدم امکان دریافت درمان در آینده نمی باشد. حتی در سنین بالاتر (در صورت سلامت استخوانها و لثه )هم انتخابهای درمانی متعددی جهت رفع مشکلات ارتودنتیک وجود دارد که از جمله آنها می توان به درمانهای ارتودنسی جبرانی و یا ارتودنسی همراه با جراحی و یا درمانهای ادجانکتیو اشاره کرد.

 

58 copy

 

طول درمان ارتودنسی

عوامل موثر در طول مدت درمان ارتودنسی عبارتند از:

۱. نوع ناهنجاری

۲. شدت ناهنجاری

۳. سن بیمار

در سنین قبل از بلوغ  نسبت به سنین بالا به دلیل دانسیته کمتر استخوان و متابولیسم بیشتر، سرعت حرکت دندانها بیشتر و در نتیجه مدت درمان ارتودنسی ممکن است کوتاهتر شود.

۴. میزان همکاری بیمار

۶. نوع دستگاه ارتودنسی

 

انواع دستگاههای ارتودنسی

دستگاههای ارتودنسی به دو شکل کلی ثابت و متحرک مورد استفاده قرار میگیرند که بسته به ناهنجاری بیمار ، انتخاب  می شوند. همانطور که از اسم این دستگاهها برمی آید ،علت این نامگذاری توانائی بیمار در جابجا کردن دستگاه می باشد.

منظور از ارتودنسی متحرک این است که بیمار می تواند در طول درمان دستگاه ارتودنسی را به راحتی از دهان خارج کند و دوباره آن را سر جای خود قرار دهد. دستگاه های متحرک ارتودنسی معمولا تحت عنوان پلاک های ارتودنسی نامیده می شوند. دستگاه ارتودنسی متحرک از یک بخش آکریلی (پلاستیکی) و یک سری اجزای سیمی  تشکیل شده است که پلاک را سر جای خود در دهان نگه می دارد و با کمک پیچ ها و فنرها نیروی ملایمی به دندان ها اعمال می شود و به تدریج دندان ها را به حرکت در می آورد.

59 copy

 

 

در ارتودنسی ثابت از نگین ها (براکت هایی ) از جنس استنلس استیل استفاده می شود که توسط چسبی مخصوص به دندان چسبانده می شوند. این براکت ها و اتصال مناسب آن ها، با فشار آوردن به دندان ها سبب حرکت آهسته آنها به جایگاه درستشان می شود و در نهایت منجر به ردیف شدن دندان و هماهنگ شدن آنها می گردد.

 

60 copy

 

همانطور که گفته شد هر یک از این دستگاهها کاربرد خاص خود را دارند . به عنوان مثال از مهمترین کاربردهای دستگاههای متحرک (فانکشنال ) میتوان به هدایت رشد فک در طول دوره رشد بیمار اشاره کرد این در حالی است که عملا دستگاههای ارتودنسی ثابت کمک شایانی به این نوع درمان نمی کنند . در طرف مقابل ،مرتب کردن دقیق دندانها نیازمند استفاده از دستگاه ثابت می باشد که از عهده دستگاههای متحرک بر نمی آید.

مسلما هر یک از این دستگاهها مزایا و معایب خاص خود را دارا می باشند.

به عنوان مثال مهمترین مزیت دستگاههای متحرک نسبت به ثابت ، امکان رعایت بهداشت دقیق تر و راحت تر می باشد. درحالیکه همین مزیت از سوی دیگر به عنوان مهمترین عیب این نوع دستگاهها نیز در نظر گرفته می شود چرا که قابلیت برداشتن و گذاشتن دستگاه سبب می شود تا همکاری بیمار در استفاده از آن در روند درمان اهمیت پیدا کند. بیمار باید دستگاه ارتودنسی متحرک (پلاک ارتودنسی) را شبانه روز به جز مواقع غذا خوردن و مسواک زدن استفاده کند و چنانچه بیمار همکاری لازم را انجام ندهد کسب نتایج مطلوب امکان پذیر نمی باشد.

در ارتباط با دستگاه ثابت این روند کاملا معکوس است زیرا بدلیل ثابت بودن و حضور دائمی دستگاه در دهان در طی درمان، اهمیت رعایت بهداشت و مسواک زدن بیش از پیش می شود .اما همین ویژگی سبب می شود تا نیاز به همکاری بیمار در طی درمان نسبت به درمان متحرک کاهش یابد .

باید توجه داشت که ارتودنسی ثابت بسته به شرایط بیمار ممکن است توسط روشهای مختلف مانند ارتودنسی لینگوال ، دیمون و ... انجام شود .

 

اجزای دستگاه ارتودنسی ثابت

وسایل مشترک در روشهای مختلف ارتودنسی ثابت شامل براکت ، بند ، اورینگ ، سیم ارتودنسی ، الاستیک ها و جداکننده ها می باشند که به توضیح آنها می پردازیم:

  • براکت:

نگین یا براکت ، قطعات فلزی یا سرامیکی کوچکی هستند که توسط چسب مخصوصی بر روی دندان قرار می گیرند .براکت ها داری شیاری در مرکز خود هستند که محل قرار گیری سیم ارتودنسی می باشد. این سیم توسط کش های لاستیکی (o ring) و یا سیم های نازکی (ligature wire) در محل خود نگهداری می شود.در واقع براکت ها ابزارهای انتقال نیرو به دندان و بالتبع حرکت دندان هستند.

 

61 copy

 

  • سیم ارتودنسی (archwire):

سیمی فلزی است که بسته به سیستم مورد استفاده ، درمواردی ممکن است دارای پوشش بی رنگ و یا سفید باشد .این سیم از تک تک براکت های روی دندانها عبور می کند و به دندان ها نیروی مورد نظر را در جهت مطلوب اعمال می کند. در مراحل اولیه درمان ، قطر سیم کمتر بوده و با پیشرفت درمان به قطر آن افزوده می شود. با هر بار تعویض سیم در هر ویزیت ممکن است بیمار در ساعات ابتدائی تعویض ، احساس درد و یا ناراحتی اندکی داشته باشد که در مدتی کوتاه رفع خواهد شد.

 

62

 

  • اورینگ (o ring) و لیگاچور وایر(ligature wire) :

 اورینگ عبارتست از یک کش الاستیکی که در رنگ های مختلف در بازار ارائه شده است . لیگاچور وایر نیز به شکل یک سیم با قطر کم می باشد. از این دو جهت نگهداری و حفظ سیم درون شیار براکت استفاده می شود. البته در برخی از سیستم های ارتودنسی بدلیل شکل خاص براکت ها نیازی به استفاده از این دو نمی باشد.

 

63 copy

64

 

  • الاستیک چین:(elastic chain)

مجموعه ای از حلقه های کشی بهم متصل است که براکت ها را به یکدیگر متصل می کند.معمولا برای بستن فضای بین دندانها یا جلوگیری از ایجاد فضا بین دندانها استفاده می شود.

 

65

 

  • الاستیک(elastic) :

 حلقه های کشی کوچکی هستند که معمولا برای حرکت دندانهای دو فک نسبت به یکدیگر استفاده می شوند .

 

 

 

 

66

...

67

 

  • فنر (coil spring):

فنر مارپیچی می باشد که بین دو براکت بمنظور ایجاد فضا بین دندانها استفاده می شود.

 

68 copy

 

  • جداکننده (سپریتور):

حلقه های الاستیکی کوچکی هستند که ممکن است در طی جلسه اول درمان بمنظور ایجاد فضای کافی بین دو دندان، برای قرار دادن بند روی دندان استفاده شود.

69 copy

 

  • بند ارتودنسی (band) :

 یک حلقه فلزی است که دور دندان (معمولا دندانهای خلفی ) قرار می گیرد. و با چسب مخصوصی بنام سمان به دندان متصل می شود.

 

70 copy

 

  • موم ارتودنسی (wax):

نوعی موم بی رنگ و معمولا طعم دار می باشد که برای جلوگیری از آزردگی بافت نرم دهان توسط براکت یا سیم تجویز می شود. با قرار گرفتن بین دو انگشت دست ، اندکی نرم شده و براحتی بر روی براکت یا سیم قرار می گیرد.

71

72

 

  • مینی اسکرو (miniscrew):

 مینی اسکرو یا مینی ایمپلنت ، پیچی تیتانیومی است که به عنوان تکیه گاه در دهان و بمنظور حرکات دندانی و بویژه بستن فضاها مورد استفاده قرار می گیرد. محل قرارگیری مینی اسکروها معمولا میان ریشه دندانها میباشد اما گاهی ممکن است در سقف دهان و یا ناحیه عقبی دندانهای خلفی فک پایین نیز قرار داده شوند. مدت زمان قرارگیری مینی اسکروها در دهان به هدف درمانی آن بستگی دارد .میزان موفقیت قراردهی مینی اسکروها 96-70 درصد گزارش شده است .قرار دادن مینی اسکرو به راحتی و تنها بوسیله بی حسی موضعی انجام می شود.

 

75

 

 

 

 

آدرس

آدرس :

پاسداران - نبش گلستان نهم - ساختمان پرنس - پلاک 457 -طبقه دوم - واحد 3

شماره تماس :

22781889

تلفن همراه :

09360578936

آدرس ایمیل:

این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

صفحات اجتماعی:

تصویر

stack04

آخرین مطالب

خبرنامه

برای اطلاع از آخرین اخبار سایت ما در خبرنامه عضو شوید .
ثبت